از چهره‌های ماندگار تا ثبت تاریخ شفاهی ورزش ایران
در روزگاری که بسیاری از دست‌اندرکاران ورزش کشور از کمبود منابع مالی، نبود حمایت‌های کافی و کم‌توجهی به پیشکسوتان گلایه دارند و حاشیه‌ها و حاشیه‌سازان، همچون خوره به جان ورزش ایران افتاده‌اند، یک مجموعه غیردولتی با اتکا به عشق، همت و قدرشناسی، کاری بزرگ را در پیش گرفته است؛ کاری که شاید انتظار می‌رفت نهادهای رسمی ورزش کشور پیشگام آن باشند، اما این تشکل صنفی، بدون معطل ماندن در پیچ‌وخم بوروکراسی، برای انجام آن قدم برداشته است.
انجمن صنفی کارفرمایی باشگاه‌داران ورزشی استان تهران، با برگزاری نخستین دوره تجلیل از چهره‌های ماندگار ورزش ایران، از جمعی از بزرگان و نام‌آوران ورزش کشور قدردانی کرد؛ انسان‌هایی که در جایگاه ورزشکار، مربی، مدیر، استاد دانشگاه و فعال رسانه‌ای، سال‌های متمادی برای اعتلای ورزش ایران زحمت کشیده‌اند. در گزارش منتشرشده خبرگزاری موج از آن مراسم، اسامی ۲۲ چهره مورد تجلیل چنین آمده است: محمد محمودی، مجتبی سرمدی، هادی رضایی، رضا گل‌محمدی، خسرو والی‌زاده، علی پاکیزه‌جم، فریده شجاعی، سعید فائقی، طاهره طاهریان، محمدرضا طالقانی، جمشید حمیدی، منصور برزگر، مسعود صالحیه، اکبر مالکی، عنایت‌الله آتشی، تیمور غیاثی، منوچهر زندی، حسن حبیبی، فیض‌الله بندعلی، مهدی نمازی‌زاده، غلامحسین نوریان و امیر احتشام‌زاده. گزارش ایرنا از همین آیین نیز از تیمسار ناصر نوآموز در میان چهره‌های مورد تقدیر نام برده است.
هر یک از این نام‌ها، یادآور بخشی از تاریخ ورزش ایران است؛ چهره‌هایی که عمر خود را صرف خدمت به ورزش کرده‌اند و شایسته‌اند تلاش‌ها و دستاوردهایشان، نه‌تنها در خاطره‌ها، بلکه در حافظه مستند ورزش کشور نیز ثبت شود.
آنچه این مراسم را متمایز می‌کرد، تنها برگزاری یک آیین تجلیل نبود؛ کیفیت برگزاری، رعایت شأن و جایگاه پیشکسوتان، طراحی ارزشمند تندیس‌ها و اهدای آن‌ها در حضور خانواده‌های این بزرگان، فضایی متفاوت و تأثیرگذار ایجاد کرده بود. لحظاتی که اشک شوق در چشمان برخی از آنان حلقه زد و می‌شد احساس رضایت، غرور و قدردانی را در چهره‌شان مشاهده کرد، نشان داد که توجه و احترام به بزرگان، گاهی ارزشی فراتر از هر پاداش مادی دارد.
واقعیت این است که تجلیل از سرمایه‌های انسانی ورزش، وظیفه‌ای است که انتظار می‌رود کمیته ملی المپیک، وزارت ورزش و جوانان و سایر نهادهای مسئول نیز به‌صورت مستمر به آن توجه داشته باشند. با این حال، انجمن صنفی باشگاه‌داران پیش‌قدم شده و نشان داده است که برای پاسداشت پیشکسوتان، همیشه نباید منتظر تصمیم و اقدام دستگاه‌های دولتی ماند.
این انجمن اکنون در تدارک برگزاری دومین دوره این مراسم در روز ۳۰ مهرماه است. در خبر منتشرشده از آخرین نشست هماهنگی انجمن، انتخاب ۲۲ چهره برای تجلیل در این دوره اعلام شده است؛ اقدامی ارزشمند که با استمرار و حمایت، می‌تواند به سنتی ماندگار در ورزش کشور تبدیل شود.
در این میان، باید به مدیران، اعضای هیئت‌مدیره، بازرس و همراهان انجمن و همه کسانی که برای برگزاری این برنامه تلاش می‌کنند، خداقوت گفت؛ به‌ویژه حسن میرزاآقابیک، کاوه صدقی، حمید رحمانیان، علی سلامت، ندا طاهری، پریسا درشگی و پوریا الوندی که با همراهی و پیگیری خود در پیشبرد این حرکت ارزشمند نقش دارند. گردهم آوردن بزرگان ورزش، هماهنگی برای حضور آنان و خانواده‌هایشان و برگزاری مراسمی در شأن این چهره‌ها، کار ساده‌ای نیست و به اراده، پیگیری و علاقه‌ای واقعی نیاز دارد.
نکته مهم دیگر، توجه به ماندگاری این حرکت است. تالار دیجیتال چهره‌های ماندگار در وب‌سایت انجمن، بستری برای معرفی و ثبت نام و یاد بزرگان ورزش فراهم کرده است. در فهرست فعلی این تالار، افزون بر بسیاری از نام‌های یادشده، نام‌های مهین فرهادی‌زاد، حسین کلانی و سیدرضا فیض‌آبادی نیز ثبت شده است؛ مجموعه‌ای که نشان می‌دهد دامنه این گنجینه دیجیتال را باید فراتر از فهرست یک گزارش خبری دید. این بستر، اگر با مستندسازی دقیق سوابق و دستاوردها، گردآوری تصاویر و اسناد و ثبت گفت‌وگوهای صوتی و تصویری با پیشکسوتان همراه شود، می‌تواند به گنجینه‌ای ارزشمند از تاریخ شفاهی ورزش ایران تبدیل شود. بسیاری از تجربه‌ها، خاطرات و جزئیات شکل‌گیری ورزش کشور، هنوز در سینه همین بزرگان است؛ روایت‌هایی که باید تا فرصت باقی است، شنیده، ثبت و به نسل‌های آینده منتقل شوند.
ورزش ایران تنها با مدال‌ها، جام‌ها، رکوردها و نتایج مسابقات تعریف نمی‌شود؛ بخش مهمی از هویت آن را انسان‌هایی ساخته‌اند که سال‌ها در میدان رقابت، عرصه مربیگری، آموزش، رسانه و مدیریت حضور داشته‌اند و گاه بی‌آنکه سهمی درخور از توجه و حمایت دریافت کنند، عمر خود را وقف این عرصه کرده‌اند. از همین رو، اقدام یک انجمن صنفی و مجموعه‌ای غیردولتی برای تجلیل از این سرمایه‌ها، شایسته تقدیر است. در ورزشی که کمبود امکانات و منابع مالی همواره بهانه‌ای برای به تعویق انداختن برنامه‌هاست، این حرکت نشان می‌دهد که عشق به ورزش و باور به ارزش پیشکسوتان، می‌تواند زمینه‌ساز اقداماتی بزرگ باشد.