وقتی فوتبال با دیوارِ سختِ سیاست برخورد میکند
امروز که تقویم را ورق میزنم و عدد ۱۲ را میبینم، ضربانِ قلبِ جامعه ورزشیِ ایران تندتر میشود. همه چیز آماده است؛ از توپهایِ برندِ مسابقات تا استادیومهایِ مدرنِ آمریکا. اما یک جای کار میلنگد. خبرهایی که دقایقی پیش از فدراسیون به دستمان رسید، کاملاً ناامیدکننده است: بخش بزرگی از اعضای تیم، کادر پشتیبانی و حتی برخی از خبرنگارانِ اعزامی، هنوز در انتظارِ دریافتِ روادید (ویزا) هستند. این، دیگر بازیِ فوتبال نیست؛ این بازیِ «بروکراسی» است. اینکه میزبانِ جام جهانی، که قرار است نمادی از «همبستگیِ جهانی» باشد، در همین گامِ نخست، چنین موانعِ سخت و تبعیضآمیزی را پیشِ پایِ یکی از تیمهایِ حاضر میگذارد، یک پارادوکسِ بزرگ است. دنیایِ ورزش، همیشه با شعارِ «فارغ از سیاست» شناخته میشود، اما حقیقتِ پشتِ پرده، چیزی است که امروز در راهروهایِ سفارتخانهها در حالِ رخ دادن است.
برایِ من به عنوان یک نویسنده ورزشی، این اتفاق یک نشانه است. وقتی تیمِ ملی درگیرِ گرفتنِ یک برچسبِ ساده در پاسپورت است، تمرکزِ فنیِ آنها به شدت آسیب میبیند. بازیکن باید در زمین تمرین باشد و رویِ تاکتیکهایِ هجومی کار کند، نه اینکه فکرش درگیرِ این باشد که آیا فردا اجازه ورود به خاکِ میزبان را دارد یا خیر. این یعنی «نبردِ نابرابر»، حتی قبل از شروعِ سوتِ داور.
آمریکا به عنوانِ میزبان، تعهدی اخلاقی دارد که فراتر از قوانینِ سیاسیاش است. وقتی فیفا به کشوری میزبانی میدهد، یعنی آن کشور «متعهد» شده است که به تمامِ تیمهایِ حاضر، بدونِ تبعیض، فرصتِ حضور بدهد. اما این تأخیرها، ناخودآگاه این سؤال را در ذهنِ هر هوادارِ ایرانی ایجاد میکند: «آیا آنها واقعاً میخواهند که ما باشیم؟» با این حال، این کلافگیِ موجود، یک رویِ دیگر هم دارد: «اتحاد». هرچه فشارِ اداری و سیاسی بر تیمِ ما بیشتر میشود، میلِ بچهها برایِ درخشش در زمین بیشتر میشود. ما مردمِ ایران، استادِ عبور از سدهایِ سخت هستیم. اگر فکر کردهاند با گیر انداختنِ تیم در چنبره ویزا میتوانند تمرکزِ ما را به هم بزنند، سخت در اشتباهند. ما به عنوانِ اهالیِ رسانه و هواداران، این سکوتِ میزبان را میبینیم و آن را فراموش نخواهیم کرد.
۹ روز تا شروعِ مسابقات زمانِ کمی نیست. هنوز فرصت باقی است که میزبان نشان دهد «فوتبال» برایش مهمتر از «سیاستبازی» است. اما تا آن لحظه، ما با تمامِ توان، حامیِ تیمِ ملیمان هستیم. بگذارید این بار، برنده نه در اتاقهایِ ویزا، بلکه در مستطیلِ سبز مشخص شود.