وقتی نام ورزشگاهها هم تبدیل به یک دارایی میلیاردی میشود!
برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ در ۱۶ ورزشگاه آمریکای شمالی، این تورنمنت را به صحنه نمایش یکی از مهمترین مدلهای درآمدزایی در اقتصاد ورزش جهان تبدیل کرده است.
فروش حق نامگذاری ورزشگاهها (Naming Rights)
در فوتبال و ورزش حرفهای، یک ورزشگاه فقط از بلیتفروشی، تبلیغات و حق پخش درآمد ندارد؛ حتی نام آن هم میتواند یک دارایی تجاری باشد. در این راستا، شرکتهای بزرگ برای قرار گرفتن نام شان بر روی ورزشگاهها، قراردادهای چندساله و چندصد میلیون دلاری امضا میکنند. از میان ورزشگاههای میزبان جام جهانی ۲۰۲۶، چند مجموعه از شناختهشدهترین نمونههای این مدل هستند:
مرسدسبنز استادیوم
برند خودرو در قلب فوتبال آمریکا
ورزشگاهی که میزبان دیدار اسپانیا و کیپورد بود، در آتلانتا قرار دارد و نام Mercedes-Benz Stadium را یدک میکشد. شرکت Mercedes-Benz USA در سال ۲۰۱۵ قرارداد حق نامگذاری این ورزشگاه را با مالکان آن امضا کرد؛ قراردادی بلندمدت که تا سال ۲۰۴۲ ادامه دارد. گزارشهای رسانههای تخصصی ارزش این قرارداد را حدود ۱۲ میلیون دلار در سال برآورد کردهاند. این ورزشگاه نمونهای از تبدیل زیرساخت ورزشی به یک پلتفرم تبلیغاتی جهانی است؛ جایی که یک برند نه فقط روی تابلو، بلکه در ذهن میلیونها هوادار فوتبال تثبیت میشود.
متلایف
یکی از بزرگترین قراردادهای نامگذاری ورزشگاهی
MetLife Stadium در نیوجرسی، یکی دیگر از ورزشگاههای جام جهانی است که نام یک شرکت را روی خود دارد.
شرکت بیمه MetLife در سال ۲۰۱۱ حق نامگذاری ورزشگاه مشترک تیمهای New York Giants و New York Jets را خرید. ارزش این قرارداد در گزارشها بین حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیون دلار برای یک دوره ۲۵ ساله اعلام شده است؛ یکی از بزرگترین قراردادهای تاریخ حق نامگذاری ورزشگاهها.
AT&T Stadium
فناوری در کنار فوتبال
ورزشگاه دالاس که در گذشته با نام Cowboys Stadium شناخته میشد، از سال ۲۰۱۳ با قرارداد شرکت مخابراتی AT&T تغییر نام داد. اگرچه رقم رسمی اعلام نشد، گزارشهای منتشرشده ارزش این قرارداد را حدود ۱۷ تا ۱۹ میلیون دلار در سال تخمین زدهاند.
SoFi Stadium
قرارداد ۲۰ ساله با یک برند فناوری مالی
ورزشگاه لسآنجلس، خانه تیمهای Rams و Chargers، با نام SoFi Stadium شناخته میشود. شرکت SoFi در سال ۲۰۱۹ قراردادی ۲۰ ساله برای حق نامگذاری این مجموعه امضا کرد. رقم قرارداد بهطور رسمی اعلام نشد، اما گزارشهای بازار آن را یکی از بزرگترین توافقهای نامگذاری ورزشی آمریکا میدانند.
Levi’s Stadium
پیوند فوتبال و صنعت پوشاک
ورزشگاه منطقه خلیج سانفرانسیسکو با نام Levi’s Stadium شناخته میشود. شرکت Levi Strauss در سال ۲۰۱۳ قراردادی ۲۰ ساله برای نامگذاری این ورزشگاه امضا کرد که ارزش آن حدود ۲۲۰ میلیون دلار گزارش شده است.
Gillette و Hard Rock
ادامه مسیر تجاریسازی ورزشگاهها
Gillette Stadium در بوستون و Hard Rock Stadium در میامی نیز از دیگر نمونههایی هستند که نام برندهای تجاری را روی خود دارند. قرارداد Gillette با ورزشگاه نیوانگلند پتریوتس از نمونههای قدیمیتر این بازار است و ارزش آن در گزارشهای تخصصی حدود ۲۴۰ میلیون دلار اعلام شده است. اما نکته جالب جام جهانی این است که فیفا معمولا اجازه استفاده از نام برندهای غیرحامی رسمی مسابقات را در نامگذاری ورزشگاهها نمیدهد؛ به همین دلیل بسیاری از این ورزشگاهها در برنامه رسمی جام جهانی با نام شهر یا منطقه معرفی میشوند، در حالی که قراردادهای تجاری آنها همچنان پابرجاست.
اقتصاد ورزش جهان نشان میدهد یک ورزشگاه دیگر فقط یک ساختمان برای برگزاری مسابقه نیست؛ نام آن، جایگاه تبلیغاتی، ارزش برند و یک منبع درآمد چندصد میلیون دلاری است.