چند منطقه زمانی، و یک تورنمنت!
ساعت برگزاری مسابقات مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ که با حضور ۴۸ تیم و با میزبانی مشترک آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود، حاصل یک فرآیند ساده تقویمی نیست؛ بلکه نتیجه مجموعهای از ملاحظات پیچیده اقتصادی، رسانهای، اقلیمی و لجستیکی است که فیفا آن را در قالب یک برنامهریزی چندلایه طراحی کرده است.
بر اساس اسناد و اطلاعیههای رسمی فیفا درباره برنامه مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶، زمانبندی بازیها با هدف «بهینهسازی پوشش جهانی، حفاظت از سلامت بازیکنان و مدیریت زیرساختهای گسترده میزبان» تدوین شده است.
🔹چند منطقه زمانی، یک تورنمنت
برخلاف دورههای پیشین، جام جهانی ۲۰۲۶ در سه کشور برگزار میشود که خود دارای چندین منطقه زمانی متفاوت هستند. اختلاف زمانی میان شرق و غرب آمریکای شمالی به چند ساعت میرسد و همین مسئله باعث شده تعیین یک الگوی ثابت برای ساعت بازیها امکانپذیر نباشد.
در نتیجه، فیفا برای ایجاد نظم در پخش مسابقات و جلوگیری از همپوشانی بازیها، مسابقات مرحله گروهی را در چند بازه زمانی ثابت روزانه برنامهریزی کرده است؛ از جمله ساعات ظهر، بعدازظهر، عصر و شب.
این ساختار امکان میدهد چند مسابقه در یک روز بدون تداخل رسانهای برگزار شود و شبکههای پخش جهانی نیز بتوانند پوشش منظم و پیوسته ارائه دهند.
🔹منطق رسانهای؛ قلب زمانبندی مسابقات
یکی از اصلیترین عوامل تعیین ساعت مسابقات، بازار جهانی حق پخش تلویزیونی است. بر این اساس باید گفت جام جهانی یکی از بزرگترین رویدادهای رسانهای جهان محسوب میشود و زمانبندی بازیها بهگونهای طراحی میشود که بیشترین دسترسی ممکن برای مخاطبان در مناطق مختلف جهان فراهم شود.
بهطور معمول، بازیهای عصر در قاره آمریکا، در ساعات شب اروپا پخش میشوند که بالاترین میزان مخاطب را در بازارهای کلیدی فیفا ایجاد میکند. در مقابل، برخی بازیها برای مخاطبان آسیا در ساعات نامتعارفتری قرار میگیرند. این موضوع نشان میدهد که زمانبندی مسابقات حاصل یک «بهینهسازی جهانی» میان سه بازار اصلی اروپا، آمریکا و آسیا است، نه صرفا تنظیم محلی.
🔹اقلیم و دمای ورزشگاهها
عامل مهم دیگر در تعیین ساعت بازیها، شرایط آبوهوایی شهرهای میزبان است. در بسیاری از شهرهای ایالات متحده و مکزیک، دمای هوا در ساعات ظهر تابستان میتواند به سطوح بالا برسد و فشار قابل توجهی بر بازیکنان و تماشاگران وارد کند. به همین دلیل بخشی از مسابقات به ساعات عصر و شب منتقل میشود تا از شدت گرما کاسته شود. البته در برخی ورزشگاهها که به سیستمهای خنککننده مجهز هستند، امکان برگزاری بازی در ساعات ابتدایی روز نیز وجود دارد، اما همچنان تحلیل دمایی یکی از معیارهای اصلی فیفا در طراحی برنامه مسابقات محسوب میشود.
🔹مدیریت سفر و ریکاوری تیمها
گستردگی جغرافیایی میزبانان باعث شده موضوع سفر تیمها و زمان ریکاوری بازیکنان اهمیت بیشتری پیدا کند. در مرحله گروهی، تیمها ممکن است بین چند شهر با فاصله زیاد جابهجا شوند و همین مسئله نیازمند طراحی دقیق زمان بازیها است.
در این راستا، برنامه مسابقات بهگونهای تنظیم میشود که تیمها فرصت کافی برای استراحت، تمرین و سفر داشته باشند و از فشارهای ناشی از پروازهای فشرده جلوگیری شود.
این گزارش میافزاید: فیفا در مستندات خود تأکید کرده «حفظ تعادل میان رقابتپذیری و رفاه بازیکنان» یکی از اصول کلیدی زمانبندی مسابقات است.
🔹همزمانی بازیها و حفظ عدالت رقابتی
در برخی روزهای مرحله گروهی، بازیهای یک گروه بهصورت هم زمان برگزار میشوند. این تصمیم برای جلوگیری از تبانی احتمالی و حفظ عدالت رقابتی اتخاذ میشود؛ بهویژه در روزهای پایانی مرحله گروهی که تعیین تیمهای صعودکننده در حساسترین وضعیت ممکن قرار دارد.
این الگو پیشتر نیز در دورههای قبلی جام جهانی اجرا شده و در نسخه ۲۰۲۶ نیز با توجه به افزایش تعداد تیمها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
🔹جمعبندی
بررسی مجموعه عوامل نشان میدهد ساعت برگزاری مسابقات مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ بر اساس یک مدل چند هدفه طراحی شده است که در آن چهار محور اصلی نقش دارند:
. بازار جهانی رسانهای،
. شرایط اقلیمی،
. ساختار جغرافیایی میزبان
. و رفاه تیمها